U bent niet ingelogd. Log in of meld u aan om aan de slag te gaan!

Welkom op Stichting Psyquin, de interactieve zelfhulpwebsite die mensen sterker maakt. Wanneer u al een account heeft, kunt u hierboven inloggen. Nieuwe gebruikers kunnen zich aanmelden. Een account bij Stichting Psyquin is gratis.


Artikel: 'De kracht van gedachten'
Module: 'Beter Slapen!'

De kracht van gedachten. Hoe gedachten samenhangen met gebeurtenissen, gevoel en gedrag.

Door Marcia Bulder, Psycholoog NIP. In dit artikel leest u hoe gedachten ontstaan in de hersenen, wat de invloed van emoties is op onze gedachten en andersom, en hoe het kan gebeuren dat we ons gevoel laten bepalen door gebeurtenissen in ons leven en om ons heen.

Hoe ontstaan gedachten?

De hersenen vormen een complex orgaan in het menselijk lichaam. Nog altijd zijn niet alle mysteries van het menselijk brein ontrafeld. Wel zijn we tegenwoordig zo ver dat we met enige zekerheid kunnen zeggen wat de functie van bepaalde hersendelen is.

Een dieper gelegen gedeelte van de hersenen wordt ook wel 'het emotionele brein' genoemd. Er wordt gedacht dat hier herinneringen gekoppeld worden aan emoties. Emotionele reacties vinden hun oorsprong in het emotionele brein.

De menselijke neocortex is een meer aan de oppervlakte gelegen gedeelte van het brein dat een controlerende werking heeft over de dieper gelegen hersengedeeltes. Impulsen die in het emotionele brein ontstaan, worden gereguleerd door de neocortex. Dankzij deze werking kunnen we ons gezicht in de plooi houden wanneer we een kinderlijke steek van jaloezie voelen, iemand eigenlijk een vuistslag zouden willen verkopen, of onbedaarlijk zouden willen huilen in een openbare ruimte. Wanneer de neocortex minder actief is, bijvoorbeeld onder invloed van medicijnen of alcohol, laten we impulsen uit het emotionele brein vaak meer de vrije loop.

Gedachten ontstaan deels uit deze wisselwerking tussen dieper gelegen hersengedeelten en de neocortex. Maar er zijn veel meer hersengebieden bij betrokken.

De hele dag door ontstaan in het hoofd allerlei gedachten. Zowel aan de oppervlakte van het bewustzijn als meer onbewust, is er sprake van een constante stroom van gedachten.

De kracht van gedachten ligt in het feit dat zij ons gedrag sturen. Anders gezegd, is een gedachte een motivator om je op een bepaalde manier te gedragen. Natuurlijk zijn gedachten meer dan dat. Gedachten zorgen ervoor dat je je bewust bent van wie je bent, wat jouw plaats is tussen de mensen om je heen. Dankzij je gedachten kun je richting geven aan je verre en nabije toekomst.

Gedachten en gevoelens: een wisselwerking

Je gedachten beinvloeden je stemming en andersom. Wanneer je in een depressieve stemming bent, zullen je gedachten vervuld zijn van wanhoop, cynisme en negativiteit. Zaken waar je in een neutrale stemming op een bepaalde manier over zou denken, daar denk je heel anders over wanneer je in een depressieve stemming bent.

Wanneer je juist in een zonnig humeur bent, lijken soms al je zorgen minder ernstig en zijn je gedachten over de toekomst hoopvol en positief. Op die manier bepaalt je gemoedstoestand de inhoud van je gedachten.

Andersom beinvloeden je gedachten ook je stemming en emoties. Negatieve gedachten leiden tot een negatieve stemming. Positieve gedachten maken over het algemeen dat je stemming positief is. Stel je maar eens voor dat je denkt aan je toekomst, die er onzeker uitziet omdat je bijvoorbeeld een ernstige ziekte hebt. Dit zal je stemming geen goed doen. Ook negatieve gedachten over jezelf, je uiterlijk bijvoorbeeld, kunnen je in een slechte stemming brengen. Op die manier kunnen positieve gedachten tot gevolg hebben dat je je beter gaat voelen.

Hoe gebeurtenissen leiden tot emoties

Wanneer jou iets verschrikkelijks overkomt zul je je waarschijnlijk bang, reddeloos of depressief voelen. Je gedraagt je waarschijnlijk ook anders dan normaal. Misschien kom je niet eens meer toe aan je normale dagelijkse dingen. Deze ramp heeft je leven even totaal ondersteboven gegooid! Logisch, toch? De werkelijkheid ligt iets genuanceerder.

Niet de gebeurtenis veroorzaakt emoties, maar je gedachten over de gebeurtenis

Aan alles wat je meemaakt, koppelt je brein een bepaalde waarde. Je probeert, meestal onbewust maar ook wel bewust, in te schatten: wat betekent dit voor mij? Heb ik genoeg in huis om hiermee effectief om te gaan? Hoe zal ik hierop reageren? Je maakt een evaluatie van de situatie. Aan de hand van die evaluatie en de gedachten die ontstaan, verandert je stemming. Als we dit schematisch weergeven, ziet wat er gebeurt er als volgt uit:

niet:

Gebeurtenis -> Gedrag


maar:
Gebeurtenis -> Evaluatie -> Gevoel -> Gedrag


Zo kan het dat dezelfde gebeurtenis totaal verschillende effecten kan hebben op verschillende personen.

Een gebeurtenis als nachtelijk onweer is een mooi voorbeeld. Sommige mensen vinden onweer eng, bijvoorbeeld omdat zij een blikseminslag hebben meegemaakt. Mogelijk koppelen zij deze gebeurtenis aan een herinnering aan hun afgebrande huis. Ze voelen zich, als gevolg van deze evaluatie, angstig.

Andere mensen vinden onweer een prachtig natuurverschijnsel en staan het liefst voor het raam of buiten te kijken. Zij zullen zich niet angstig voelen, maar neutraal of opgewekt, of positief gespannen.

Deze manier van denken over gebeurtenissen, gedachten, gevoel en gedrag stelt ons in staat om onze gemoedstoestand los te zien van gebeurtenissen. Het gaat ervan uit dat wij zelf bepalen hoe we reageren en omgaan met situaties, in plaats van dat we door situaties gestuurd worden in het leven. Door situaties op een andere, meer realistische manier te leren evalueren, leer je je in veel gevallen beter voelen.


Door: Marcia Bulder   Google+
Psycholoog NIP

Zie ook:
  1. Over piekeren en nachtmerries
  2. Alle artikelen van Psyquin.nl

Psyquin is meer dan zelfhulp
Bij Psyquin werkt u altijd aan uw persoonlijke leerdoelen. U bepaalt aan de hand van een psychologische test uw eigen leerdoelen en houdt steeds via vragenlijsten bij hoe u er op dat moment voor staat. De module wordt automatisch aan uw persoonlijke leerdoelen en behoeften aangepast.

Is deze module geschikt voor mij?
Op de informatie pagina van de module staat uitgebreide informatie over wat u kunt verwachten van de zelfhulpmodule. Tevens vindt u op deze pagina een korte geschiktheidsvragenlijst. Deze vragenlijst is ontworpen om met een aantal korte en specifieke vragen te kijken of de zelfhulpmodule geschikt is voor uw specifieke klachten.

Overzicht van de modules
Betaal veilig met iDeal en begin vandaag nog! In het Moduleoverzicht vindt u informatie over onze modules.

Module: Greep op Faalangst

Module: Minder Piekeren

Module: Beter Slapen


Volg Psyquin op Twitter