U bent niet ingelogd. Log in of meld u aan om aan de slag te gaan!

Welkom op Stichting Psyquin, de interactieve zelfhulpwebsite die mensen sterker maakt. Wanneer u al een account heeft, kunt u hierboven inloggen. Nieuwe gebruikers kunnen zich aanmelden. Een account bij Stichting Psyquin is gratis.


Artikel: 'Over slaapstoornissen '
Module: 'Beter Slapen!'

Over slaapstoornissen

Over het algemeen spreekt men van een slaapstoornis wanneer iemand, door wat voor reden dan ook, niet aan voldoende slaap toekomt en daardoor minder functioneert. Er is ook sprake van een slaapstoornis wanneer iemand te veel slaapt. Afhankelijk van het soort klachten zijn slaapstoornissen in te delen in twee categorieën: primaire en secundaire stoornissen. Bij primaire stoornissen vormt het slaapprobleem het hoofdprobleem en wordt het niet veroorzaakt door lichamelijke of psychologische problemen. Bij secundaire stoornissen is er een directe samenhang tussen het slechte slapen en een psychisch probleem (vooral depressie en angst) of klachten als pijn en jeuk door een lichamelijke ziekte (reuma, diabetes, schildklieraandoeningen, kanker).

Primaire slaapstoornissen worden weer onderverdeeld in twee groepen: de parasomnieën en dyssomnieën.

Bij parasomnieën doen zich tijdens de slaap ongewenste verschijnselen en/of gedragingen voor zoals slaapwandelen, nachtmerries, tandenknarsen en praten in de slaap.

Bij dyssomnieën gaat het om een groep van stoornissen die te maken hebben met de kwaliteit van de slaap, de lengte van de slaap en de tijdstippen van inslapen en wakker worden. We onderscheiden de volgende dyssomnieën:

  1. Slapeloosheid doordat men moeite heeft met het in- en doorslapen.
    Dit wordt wel 'insomnie' genoemd. Je slaapt te kort omdat je moeilijk kan inslapen, 's nachts vaak wakker wordt en/of 's ochtends veel te vroeg wakker wordt en niet meer inslaapt.

  2. Daartegenover staan stoornissen waarbij je teveel slaapt, de zogenaamde 'hypersomnieën'.
    De belangrijkste klacht bij stoornissen van het teveel slapen is dat je overdag slaperig bent en moeilijk wakker kunt blijven, ook al slaap je 's nachts en vaak ook overdag veel. De 3 hypersomnieën die het meest voorkomen zijn slaapapneu, beentrekkingen en narcolepsie.

    Slaapapneu
    Het slaapapneu syndroom kenmerkt zich doordat mensen overdag om de haverklap in slaap vallen en 's nachts heftig snurken met ademstilstanden gedurende 10 seconden of meer. Deze ademstilstanden kunnen vaak voorkomen gedurende de nacht en belemmeren dat de persoon in kwestie in een diepe slaap komt. Het gevolg is niet alleen extreme vermoeidheid en slaperigheid overdag, maar ook vergeetachtigheid en concentratiestoornissen. De behandeling bestaat uit (indien nodig) vermageren, het vermijden van slapen in rugligging, en het vermijden van alcohol. Ga naar je huisarts als deze klachten herkent.

    Beentrekkingen tijdens het in slaap vallen of de slaap zelf.
    Hierbij gaat het enerzijds om mensen die niet kunnen inslapen omdat ze hun benen maar niet stil kunnen houden (rusteloze benen syndroom ofwel restless legs, RLS) en anderzijds aan periodieke beentrekkingen tijdens de slaap (periodic limb movement disorder, PLMD). Bij RLS weet de persoon in kwestie van de trekkingen af. Ze treden in de avond op, verergeren tijdens rust en verminderen als men zich kan bewegen. Bij PLMD is het vooral de partner die de schokken in de benen opvalt tijdens de slaap van de ander. Ga naar je huisarts als je deze klachten herkent.

    Narcolepsie
    Narcolepsie is een zeldzame stoornis die wordt gekenmerkt door onbedwingbare slaapaanvallen overdag en aanvallen van kortdurende spierverslapping, meestal bij onverwachte emoties zoals woede of schrik. De slaapaanvallen doen zich regelmatig voor en het waken gaat dan direct over in droomslaap. Daarbij kunnen hallucinaties optreden: levendige, vaak angstige dromen, die een voorzetting zijn van de gebeurtenissen die direct aan de slaapaanval vooraf gingen. De belangrijkste behandeling bij narcolepsie is medicatie in combinatie met leefregeladviezen.

  3. Verstoringen van het slaap-waak ritme.
    Bij stoornissen van het slaap-waak ritme is er sprake van een verstoring van de biologische klok. Mensen hebben moeite met wakker blijven of wakker worden en kunnen niet in- of doorslapen op het door hen gewenst tijdstip van het etmaal. De inwendige biologische klok kan om verschillende redenen ontregeld raken. Bijvoorbeeld door onregelmatige leefwijze (uitslapen op vrije dagen), ploegendienst of vliegreizen met overschrijding van meerdere tijdzone (jet lag). Ook medicijn- en drugsgebruik kan van invloed zijn.

De vicieuze cirkel van slapeloosheid

Langdurig slecht slapen ontwikkelt zich geleidelijk en wordt meestal veroorzaakt door een complex van factoren. Soms lijkt er ooit een duidelijke aanleiding te zijn geweest zoals bijvoorbeeld emotionele problemen rondom het verlies van werk of een dierbaar persoon. Gaandeweg echter raakt zo'n aanleiding op de achtergrond of verliezen de emotionele problemen hun scherpe kanten en blijkt het slechte slapen te blijven bestaan. Je bent dan in een vicieuze cirkel beland waar er allerlei factoren zijn die dat slechte slapen in stand houden.

Het slechte slapen roept gevoelens van frustratie en soms ook angst op ('als ik niet slaap dan kan ik niet functioneren morgen'). Dit piekeren en malen leidt tot lichamelijke spanning en verkeerde slaapgewoonten zoals extra lang in bed blijven liggen, overdag slaap in halen en het gebruik van bijvoorbeeld alcohol en slaappillen. Deze verkeerde gedragingen houden het slechte slapen in stand en de cirkel is daarmee rond.

Zelfwerkzaam naar een betere nachtrust

In onze online cursus Beter Slapen leert u wat u zelf stap voor stap kunt doen om uw nachtrust te verbeteren. 94% van de gebruikers meldt dat deze interactieve zelfhulpmodule inzicht heeft gegeven in de slaapklachten!


Door: Marcia Bulder   Google+
Psycholoog NIP

Zie ook:
  1. Over piekeren en nachtmerries
  2. Module Beter Slapen
  3. Alle artikelen van Psyquin.nl

Is deze module geschikt voor mij?
Op de informatie pagina van de module staat uitgebreide informatie over wat u kunt verwachten van de zelfhulpmodule. Tevens vindt u op deze pagina een korte geschiktheidsvragenlijst. Deze vragenlijst is ontworpen om met een aantal korte en specifieke vragen te kijken of de zelfhulpmodule geschikt is voor uw specifieke klachten.

Is het iets voor mij?
In principe kan iedereen profijt hebben van de zelfhulpmodules van Psyquin. Doordat er een uitgebreide intake voorafgaat aan elke module, zijn de zelfhulptrajecten altijd toegespitst op uw situatie. Het is wel belangrijk dat u bij twijfel altijd overlegt met een arts!

Overzicht van de modules
Betaal veilig met iDeal en begin vandaag nog! In het Moduleoverzicht vindt u informatie over onze modules.

Module: Greep op Faalangst

Module: Minder Piekeren

Module: Beter Slapen


Volg Psyquin op Twitter