U bent niet ingelogd. Log in of meld u aan om aan de slag te gaan!

Welkom op Stichting Psyquin, de interactieve zelfhulpwebsite die mensen sterker maakt. Wanneer u al een account heeft, kunt u hierboven inloggen. Nieuwe gebruikers kunnen zich aanmelden. Een account bij Stichting Psyquin is gratis.


Artikel: 'Slaapbehoefte en slaapritme'
Module: 'Beter Slapen!'

Slaapbehoefte en slaapritme

Door Marcia Bulder, Psycholoog NIP. Hoeveel slaap iemand nodig heeft, verschilt per persoon. Het gemiddelde aantal uren slaap dat iemand nodig heeft is 7 tot 8 uur per nacht. Wat is er aan de hand als u dit aantal uren nooit haalt? Of als u meestal langer dan 8 uur slaapt?

Hoeveel slaap u nodig heeft is deels afhankelijk van uw leeftijd. Pasgeboren baby's slapen zo'n 16 uur per dag. Dit vermindert gestaag naar zo'n 10 tot 12 uur slaap in de kleutertijd. Hoe ouder we worden, hoe minder slaap we nodig hebben. Een jongere heeft gemiddeld behoefte aan 9 á 10 uur slaap per nacht, een jonge volwassene zo'n 6 á 9 uur en een ouder persoon zal doorgaans minder uren slaap halen per nacht.

Andere invloeden

In de winter slapen we meer door een verminderd stimulerend effect van het zonlicht. Daarnaast zal iemand die in goede conditie is minder slaap nodig hebben, dan iemand met een minder fit lichaam. Tenslotte is de slaapbehoefte dermate individueel bepaald, dat het aantal uren slaap dat nodig is om zich fit te voelen, niet voor iedereen hetzelfde zal zijn. Iemand die zich pas fit voelt na 11 uur slapen is niet per definitie lui.

Hoe werkt het?

Uw slaapritme wordt aangestuurd door de biologische klok. Deze bestaat echt, het is namelijk een systeem in de hersenen - in de hypothalamus om precies te zijn. De biologische klok wordt geprikkeld door verschillen in licht en donker en verschillen in temperatuur. Afhankelijk van deze invloeden stuurt het de vrijlating van hormonen, waaronder melatonine, dat slaperigheid veroorzaakt. Maar ook al zou u van alle omgevingsfactoren worden afgezonderd, dan nog blijft de biologische klok een bepaald ritme aanhouden. Bij de meeste mensen duurt een 'biologische dag' ongeveer 26 uur. Omdat onze daadwerkelijke dag 24 uur duurt, vinden er steeds kleine aanpassingen plaats in de biologische klok.

Ochtendmens? Avondmens? Uw lot ligt vast

De biologische klok loopt ook nog eens niet bij iedereen gelijk. Die individuele afwijkingen bepalen onder andere of u een zogeheten ochtendmens bent, of juist een avondmens. Uit onderzoek blijkt dat gemiddeld genomen de avondmens het liefst slaapt van 's nachts half 2 tot 's morgens half tien. De ochtendmens slaapt het liefst tussen tien uur 's avonds en zeven uur 's ochtends. Dat zijn nogal verschillen! Avondmensen hebben het in onze maatschappij doorgaans moeilijker dan ochtendmensen omdat het maatschappelijk ritme meer gericht is op activiteit gedurende de dag en rust gedurende de nacht.

Een natuurlijk ritme

Hoe uw biologische klok 'tikt' is deels genetisch bepaald. Ook dit geval betekent dat, dat u er weinig aan kunt veranderen. Het is daarom zinvol om te weten of u een ochtendmens of een avondmens bent. Slaapproblemen ontstaan bijvoorbeeld soms doordat een avondmens in een 'ochtendritme' gedwongen wordt. Om te onderzoeken of u een ochtend- of avondmens bent, zou u eens kunnen nagaan welke bedtijden u meestal kiest als u op vakantie bent of als u geen verplichtingen hebt in de avond of in de ochtend. Het natuurlijke ritme van opstaan en naar bed gaan ontstaat vanzelf wanneer we geen wekker zetten en gaan slapen wanneer we moe zijn.

U kan wel kleine aanpassingen maken in uw natuurlijke ritme. Doordat licht de biologische klok beïnvloedt kunnen avondmensen om 's ochtends beter op gang te komen even bewust in helder daglicht kijken. Dit stopt de aanmaak van melatonine, een hormoon in ons lichaam dat het lichaam slaperig maakt. Ook het aanhouden van regelmatige bedtijden kan het ritme enigszins sturen. Maar een avondmens zal toch echt nooit een ochtendmens worden...

Slaapproblemen aanpakken

Vindt u het tijd om uw slaapklachten serieus aan te pakken, onderzoek dan eens of de online slaapcursus iets voor u kan betekenen.


Door: Marcia Bulder   Google+
Psycholoog NIP

Zie ook:
  1. Over piekeren en nachtmerries
  2. Module Beter Slapen
  3. Alle artikelen van Psyquin.nl

Bekwame hulp
De zelfhulpmodules van Psyquin worden ontwikkeld door ervaren psychologen, op basis van de meest recente psychologische inzichten en naar de richtlijnen van het Nederlands Instituut van Psychologen. Zo bieden we de garantie van bekwame en professionele hulp.

Wat kost het?
Een inschrijving bij Psyquin kost niets. Aan het volgen van een interactieve zelfhulpmodule van Psyquin zijn wel kosten verbonden. Onze tarieven zijn eenduidig en gelijk voor alle zelfhulpmodules. Al onze trajecten kosten €39,95 (inc. 21% Btw).

Overzicht van de modules
Betaal veilig met iDeal en begin vandaag nog! In het Moduleoverzicht vindt u informatie over onze modules.

Module: Greep op Faalangst

Module: Minder Piekeren

Module: Beter Slapen


Volg Psyquin op Twitter